DİJİTAL VİDEO DÜZENLEMESİ

Bu modülümüzde kurgu çalışmamıza daha ileri düzey özellikler

katacağız. Kurgumuza yazılar ve grafikler ekleyecek, video ve ses dosyalarını

efektlendirecek, dosyaların arasına geçiş efektleri ekleyecek ve “anahtar kare”lerle

çalışmamızı daha canlı ve albenili hale getireceğiz.

Dijital Video Düzenlemesi modülü, Video Kurgu dersinin diğer modüllerine kıyasla

teknik bilgiden çok estetik bakış açısının daha ön planda olduğu bir öğrenme kitapçığıdır.

Kuşkusuz, yine teknik bilgiler öğrenecek ve bunları uygulacağız. Ancak bu uygulamalarda

yaptıklarınız, beğeni ve zevklerinize uygun ürünler olacak.

1. KURGUYA YAZI VE GRAFIK EKLEMEK

Metinler ve grafikler, bir video programında izleyiciye bilgi aktarma konusunda

önemli bir rol üstlenirler. Kurgu programının bşlık tasarımcısı (Title Designer) penceresi,

mevcut video üzerine eklenebilen yazı ve grafikler oluşturmanıza imkân sağlar. Bu yazı ve

grafikler bir görüntünün üzerine bindirilebileceği gibi, boş bir ekranda tek başlarına da

kullanılabilirler.

Başlık tasarımcısı penceresi birkaç değişik yolla başlatılabilir. Bunlardan birincisi,

program üst menüsünden file>new>title komutu vermek, ikincisi title>nev title komutu

vermek, üçüncüsü proje penceresi altındaki menüden new item>title’ı seçmek, dördüncü ve

en kolayı ise klavyeden F9 tuşuna basmaktır.

Bu dört yoldan herhangi biriyle başlık tasarımcısı penceresini çalıştırdığımızda,

oluşturacağımız başlığa bir isim verir ve bir ekran yazısı veya grafik hazırlamaya başlarız.

İsim vererek oluşturduğumuz başlık dosyası, proje penceresinde video, ses ve fotoğraf

dosyalarının arasında yeni bir dosya olarak yerini alır. Bu yazı dosyasını hazırladıktan sonra

zaman çizgisi penceresindeki video kanallarında, görünmesini istediğimiz noktaya

sürükleyerek projemize dâhil ederiz.

Yeni bir başlık oluşturmaya başlamadan önce dikkat edilmesi gereken önemli bir

husus, yazımızı zaman çizgisi penceresinde hangi zaman diliminde kullanacaksak, geçerli

zaman ibresini (CTI) o noktaya getirdikten sonra “new title” komutu vermektir. Eğer yazıyı

tek başına, siyah arka fonla kullanacaksak veya tam ekran bir grafik hazırlayacaksak, zaman

çizgisinin boş bir alanına tıklayarak ibreyi bu noktaya getirmeli, yazımızı bir video veya

fotoğrafın üzerinde kullanacaksak ibre fonumuzu oluşturacak bu noktada bulunmalıdır.

Çünkü başlık tasarımcısı penceresinin yazının düzenlendiği ekranında geçerli zaman

ibresinin o anda bulunduğu nokta arka fon olarak görünür.

Başlık tasarımcısı penceresi kendi içinde beş küçük pencere ve paletten oluşur. Bu

paletler kenarlarından çekilerek çerçeve içinde küçültülüp büyültülebilir veya konumları

değiştirilebilir. Şimdi bunları tanıyalım:

A- Titler (başlıkçı):

Hazırlanan başlığın ekran çerçevesi içinde görüntülendiği alandır.

Görüntü ve yazı için koruma kenarları da (safe margins) burada iç içe iki çerçeve şekilde

görünür.

B- Titler (başlıkçı) araçları:

Hazırlanacak yazı ve grafiğin oluşturulmasında yardımcı

bazı araçları içerir. Bu araçlar şunlardır:

1- Selection (seçme) aracı: Yazıyı çerçeve içinde taşımak için kullanılır.

2- Rotation (döndürme) aracı: Yazıyı istenen yönde döndürür.

3- Type (yazı) aracı: Yeni yazılar oluşturmak, yazının içeriği veya görünüşünde

değişiklik yapmak istendiğinde kullanılır.

4- Vertical type (dikey yazı) aracı: Dikey yazılar oluşturmak ve düzenlemek için

kullanılır.

5- Area type (alan yazısı) aracı: Yeni yazı alanları oluşturur.

6- Vertical area type (dikey alan yazısı) aracı: Yeni dikey yazı alanları oluşturur.

7- Path type (yol yazısı) aracı: Kendi çizdiğimiz yol üzerinde giden yazılar

hazırlamayı sağlar.

8- Vertical path type (dikey yol yazısı) aracı: Kendi çizdiğimiz yol üzerinde giden

dikey yazılar hazırlamayı sağlar.

9-10-11-12- Pen (kalem) aracı: Kalemle dilediğimiz türde şekiller oluşturmayı

sağlar.

13- Değişik geometrik şekiller ve çizgiler oluşturmayı sağlar.

C- Titler actions (başlıkçı hareketleri) araçları:

Hazırlanacak yazı ve grafiğin

oluşturulmasında yardımcı bazı araçları içerir. Yazıları veya grafikleri ortalar, dikey veya

yatay sıralar veya ekrana istenen şekilde dağıtır.

Ç- Titler styles (başlık tipleri) aracı:

Sık kullandığımız bir fontu dilediğimiz şekilde

düzenledikten sonra bu pencere üzerinde sağ tıklayıp “new style” komutu verdiğimizde en

son hazırlanmış yazı tipi bu pencereye yeni başlık kalıbı olarak eklenir. Daha sonra

yazdığımız herhangi bir yazıyı seçip bu yeni başlık kalıbına tıkladığımızda yazımız, kalıbın

fontu, büyüklüğü, rengi, gölgesini vs. alır.

D- Title properties (başlık özellikleri) aracı:

Yazının fontu, rengi, gölgesi, harflerin

ve satırların birbirine uzaklığı gibi özellikleri burada düzenlenir.

Şimdi de “properties” (özellikler) başlığı altındaki yazı düzenleme özeliklerini

uygulayalım:

Bu düzenlemeleri yaparken rakamların bulunduğu hanelere yeni rakam

değerlerini klavyeyle yazabileceğimiz gibi rakamın bulunduğu noktanın üzerine gelerek

farenin sol tuşu basılı konumdayken fareyi aşağı veya yukarı oynattığımızda, düğmenin

karşısındaki rakam değerinin arttığını veya azaldığını görürüz.

Font:

Kullandığımız yazı tipini değiştirir.

Font size:

Yazıtipi büyütür veya küçültür.

Aspect, Kerning ve Tracking: Harflerin arasını

daraltır veya genişletirler.

Leading:

Satırların arasını daraltır veya genişletir.

Baseline shift:

Satırları aşağı veya yukarı taşır.

Slant:

Yazıyı sağa veya sola yatırır.

Underline:

Yazının altını çizer.

Distort:

Harfleri yatay veya dikey eksende bozulmaya

uğratır.

Fill (dolgu)

başlığı altındaki düğmeler, yazımızı renklendirmeye yarar. Buradaki

düğmelerle tek renkli veya birkaç renkli yazılar hazırlayabilir, resimleri veya fotoğrafları

yazı karakterlerinin içine gömebiliriz.

Bir video veya fotoğraftaki rengi, başlığımızda kullanmak istiyorsak, “color” (renk)

düğmesinin karşısındaki renk seçici damlalık (color picker eye dropper) aracını ,

monitör penceresindeki görüntü üzerindeki dilediğimiz rengin üzerine tutar ve renk örneği

alabiliriz.

Shadow (gölge) başlığı altındaki düğmelerle ise yazıya gölge ekler, gölgenin rengini,

parlaklığını, yönünü, yazıya uzaklığını, boyutunu ve yayılımını ayarlayabiliriz.

Böylelikle bir başlık hazırlamış olduk. Başlık düzenleyici penceresini sağ üst

köşesindeki (x) işaretine basarak kapatabiliriz. Hazırladığımız başlık dosyası proje

penceresinde diğer dosyaların arasında yerini aldı. Bu dosyayı proje penceresinden, zaman

çizgisi penceresindeki video kanallarına sürükleyerek çalışmamıza dâhil edebiliriz. Başlık

dosyaları eğer bir video veya fotoğraf dosyasının üzerinde bindirme olarak yer alacaksa,

video/foto alt kanalda, başlık dosyası üst kanalda olmalıdır. Zaman çizgisi penceresini

tanırken öğrendiğimiz gibi, video kanallarında, üst kanalda olan önde görünür.

Başlıkların video kanalında varsayılan süreleri 7 saniyedir. Yazının ekranda daha uzun

veya kısa süre kalmasını sağlamak için dosyayı çalışma alanında sağından veya solundan

çekerek uzatabilir veya kısaltabiliriz.

Hazırladığımız bir başlık dosyasını sonradan değiştirmek için, dosyamıza çift

tıklayarak başlık tasarımcısı penceresine girip istenen değişiklikleri yapabiliriz.

Başlık tasarımcısı penceresiyle düz metinler hazırlayabileceğimiz gibi, tam ekranı

dolduracak yazı-grafikler veya görüntünün üzerine binen bantlar da hazırlayabiliriz. Canlı

yayın programlarda KJ operatörünün yaptığı bu iş, banttan programlarda kurgucu tarafından

üstlenilir.

1.2. Başlıkları Hareketlendirmek

Hazırladığımız başlıkları ekranda sabit tutabileceğimiz gibi, sağdan sola veya

yukarıdan aşağıya hareket etmelerini sağlayabiliriz.. Bunu yapmak için başlıkçı penceresinin

üst kısmındaki “roll/crawl options” menüsüne girelim.

“Title type” (başlık tipi) menüsünün varsayılan konumu, “still” (sabit)’dir. “Roll”,

yazının yukarıdan aşağıya, “crawl” ise sağdan sola veya soldan sağa hareket etmesini sağlar.

“Sabit” dışındaki iki seçenekten birini seçtiğimizde, pencerenin alt kısmındaki

“timing” (zamanlama) seçenekleri de kullanılabilir hâle gelir. Buradaki 6 ayar düğmesi şu

işlere yarar:

Start of screen:

Kaydırmanın ekranın dışından başlayıp görüntü alanı içine doğru

olacağını belirler.

End of screen:

Kaydırmanın nesneler görüntüden çıkana kadar devam edeceğini

belirler.

Pre-roll:

Başlığın harekete başlamadan önce kaç kare boyunca duracağını belirler.

Ease-in:

Başlık klibinin normal hızına çıkması için kaç karenin kullanıldığını belirler.

Başlığı normal hızıyla hareket ettirmeye başlamak için 0 (sıfır) yazın. Gittikçe arttırmak için

daha büyük bir sayı giriniz.

Ease out:

Başlık klibinin normal hızdan durma konumuna geçmek üzere yavaşlaması

için kaç karenin kullanıldığını belirler. Ani yavaşlama için daha az kare sayısı belirtiniz.

Başlığın yavaşlamadan durması için 0 (sıfır) yazınız.

Post-roll:

Başlığın durduğu kareden başlayıp, başlık klibinin “out” noktasına kadar

kaç kare boyunca hareketsiz görüneceğini belirler.

Buraya kadar öğrendiklerimizle, filmin sonunda aşağıdan yukarıya doğru akan bir

“roll caption” hazırlayalım:

. Yeni bir başlık açtıktan sonra filmimizde görev alan kişileri alt alta yazalım ve

yazıyı şekillendirelim.

. Kurumumuz logosunu, yazının en alt satırından sonra birkaç satır boşluk

bırakarak ekleyelim. (Başlık tasarımcısı ekranına sağ tıklayarak logo>insert

logo in to the text [logo> yazının içine logo ekle] komutuyla.)

. Eğer yazdığımız satırlar başlıkçı ekranında aynı anda ekranda

görüntülenemeyecek kadar çoksa, “selection tool” ile yazılmış kısımları

yukarı iterek alt satırları görüntüleyelim. (Yazıyı kaydırarak görüntülemek için

farenin kaydırağını da kullanabiliriz.)

. “Roll/Crawl Options” menüsüne girelim. “Roll”u seçelim.

. Yazının ekranın altından çıkarak yukarı kaymasını sağlamak için “start of

screen”i seçelim.

. Son yazı da ekrandan kayarak çıktıktan sonra logomuzun bir müddet daha

ekranda kalması için post-roll’a bir rakam değeri girelim. (25 rakamı 1 saniyeye

denk gelir.)

Başlık tasarımcısı penceresinin bazı ek özelliklerine, bu pencerenin ortasındaki

ekrana sağ tıklayarak erişebiliriz.

İşlem Basamakları Öneriler

. Geçerli zaman ibresini video kanalında,

başlığınızı yerleştireceğiniz noktaya

getiriniz.

. Yeni bir başlık tasarımcısı başlatınız.

. Yazınızı tasarımcı ekranında yazınız

. Başlık özellikleri penceresini kullanarak

yazının boyut, konum, renk ve gölge

özelliklerini ayarlayınız.

. Başlık için grafiksel şekiller

oluşturunuz.

. Başlığa logo veya resim ekleyiniz.

. Başlığı kullanım amacınıza uygun

biçimde hareketlendiriniz.

. Tamamlanan başlığı zaman çizgisi

penceresinde uygun noktaya

yerleştiriniz.

. Kişileri tanıtan yazılar, kişi omuz veya

göğüs planda görüntülenirken

bindirilir. Boy plan veya yakın yüz

çekimlerde kişi tanıtan bindirme

yazılar kullanmak uygun değildir.

. Yazıları ekranda en azından sesli

okunabilecek kadar bir süre tutunuz.

. Yazıların ekranda görünebilecek

büyüklükte olması için en azından 16

karakter büyüklüğünü tercih ediniz.

. Yazı ve grafikleri koruma kenarlarının

(safe mergins) dışına taşırmayınız.

2. SES VE VİDEO EFEKTLERİ

Kurgu programları çalışmamıza eklediğimiz ses ve video dosyalarındaki değişik

kusurları gidermek veya onları senaryomuza göre değişime uğratmak için gerekli birçok

efektler içerirler.

Efektlerin eklenmesi ve işlenmesinde iki palet kullanılır. Efekt paleti ve efekt kontrol

paleti. Eğer program penceresinin içerisinde bu paletler görünmüyorsa, program üst

menüsündeki “window” sekmesinden ekrana getirilebilirler.

Bir video efekti veya ses efekti eklemek oldukça basittir. Dilediğimiz efekti seçer ve

zaman çizgisi penceresinde, kanallarda yer alan dosyanın üzerine bırakırız. Efekt kontrol

penceresinde bu efektin ince ayarlarını yapar, -eğer video efektiyse- son değişiklikleri

program monitöründen takip ederiz.

Efekt penceresinde 5 ana başlık vardır. Bunlardan “presets” (önceden ayarlanmışlar),

sık kullanılan bazı efektleri içerir. Bu öğrenme faaliyetinde öğreneceğimiz “audio effects”

(ses efektleri) ve “video effects” (video efektleri), dosyaların niteliklerini değiştirir. “Audio

Transitions” (ses geçişleri) ve “video transitions” (video geçişleri) klasörleri ise dosyaların

arasına eklenen geçiş efektlerini barındırırlar. Bu beş başlığın yanlarındaki sola dönük ok

simgesine tıklandığında o başlığın alt menüsü açılır.

Herhangi bir dosya zaman çizgisi penceresinde seçilmediyse, efekt kontrol

penceresinde hiçbir işlem yapılamaz. Bir video dosyası zaman çizgisi penceresinde

seçildiğinde, dosyaya herhangi bir efekt eklenmemiş olsa bile 3 farklı başlık görüntülenir.

Bunlar “motion” (hareket), “opacity” (saydamlık) ve “volume” (ses)’dir.

. Motion:

Dosyanın konum, büyüklük ve yön gibi niteliklerini değiştirir. Alt

başlıkları şunlardır:

Position (konum):

Görüntüyü ekran içinde sağa-sola veya yukarı-aşağı hareket

ettirmeyi sağlar.

Scale (ölçek):

Dosyayı küçültür veya büyütür.

Rotation (dönme):

Dosyayı kendi ekseni etrafında döndürür.

Anti-flicker filter (sallantıyı engelleyici filtre):

Eğer dosyamızı anahtar karelerle

hareketlendirdiysek, hareket esnasındaki titreme-sallantıyı azaltır.

. Opacitiy:

Dosyayı şeffaflaştırır.

. Volume:

Dosyanın sesini açmaya veya kısmaya yarar.

Dosyaya eklenen bütüne efektler bu üç temel ayar düğmesinin altında yer alırlar. Şekil

2.2’de videoya bir “antialias” efekti eklendiği görülmektedir.

2.1. Ses Efektleri

Bu başlık altında 3 ara başlık bulunur. 5.1, stereo ve mono. Eğer kanaldaki ses dosyası

tek kanallı (mono) ise, bu dosyaya mono başlığı altından ses efekti eklenebilir. Stereo veya

5.1 başlığı altındaki ses efektleri mono dosya üzerine sürüklenip bırakılamaz. (Bu üç başlık

altında aynı ses efektleri yer alır. Aralarındaki tek fark, kaç kanallı bir ses dosyasına

uygulanabilecekleridir.)

Ses efektleri arasında sesi geciktirenler (delay), gürültüyü engelleyenler (DeNoiser),

ekolayzırlarını düzenleyenler (EQ), yüksek volümlü sesleri engelleyenler (HighPass), yankı

ekleyenler yani “eko verenler” (reverb) vb. vardır. Bir ses efektini dosyaya ekledikten sonra

efekt kontrol penceresine gelerek (bu ses dosyası çalarken bile) efektin ince ayarlarını

yapabiliriz.

2.2. Video Efektleri

Video efektleri içinde, çeşitli ara başlıklar altında sıralanmış yüzlerce tür efekt

bulunur. Video efektler, video kanallarına yerleştirilmiş videolar, fotoğraflar ve başlık

dosyalarına uygulanabilir. (Bir video efektin fotoğrafa veya videoya uygulanma şeklinde

hiçbir fark yoktur.) Bu efektlerle görüntüyü bulanıklaştırmak, mozaiklemek, değişik ışık

kaynakları eklemek, renklerini değiştirmek, görüntüyü üç boyutlu hâle getirmek vs.

mümkündür.

Bir görüntü dosyasına video efekt eklemek için istenen video efekti sürükleyerek

video kanalındaki ilgili dosyanın üzerine bırakmak yeterlidir. Yine bu dosya kanalda

seçiliyken efekt kontrol penceresine geldiğimizde, bu efekte ait bir başlığın buraya

eklendiğini görürüz. Buradan da efektin ince ayarları yapılır. Bir video dosyasına birden

fazla efekt uygulanabilir. Memnun kalınmayan bir efekti silmek için efekt kontrol

penceresinde o efekte ait başlığa sağ tıklayarak “clear” (temizle) komutu verilir.

Bir video efekti birlikte uygulayalım:

. Zaman çizgisi penceresindeki video kanallarına bir fotoğraf yerleştirelim.

. Efekt penceresinde video effects>adjust>lighthing effects’i tutup sürükleyerek

fotoğrafımızın üzerine bırakalım. Program monitöründe gördüğümüz gibi

fotoğrafa bir yapay ışık kaynağı eklendi.

. Bu varsayılan yapay ışığı şimdi isteğimize göre şekillendirelim. Efekt kontrol

penceresinde “lighting effects” başlığının solundaki oka tıklayarak alt menüyü

açalım.

. Bu alt başlıklarla yapay ışık sayısını arttırabilir, ışığın rengini, yönünü ve

şiddetini değiştirebiliriz.

Video efektler arasında çok tercih edilenlerinden biri de kromaki (chroma-key)

efektidir. Bu efektle bir görüntünün arka fonu silinerek yerine başka bir görüntü koymak

mümkün olmaktadır. Hava durumu bültenlerinden hatırlayabileceğimiz bu efekti birlikte

uygulayalım:

. Kromaki uygulamak için iki görüntüye (video veya foto) ihtiyaç vardır. Bu

görüntülerden arka fon olacak olanı bir video kanalına koyalım, arka fonu

silinecek görüntüyü de onun hemen üst kanalına yerleştirelim.

. Video effects>keying>chroma key’i sürükleyip üst kanaldaki görüntümüzün

üzerine bırakalım.

. Üst kanaldaki klip seçiliyken efekt kontrol penceresine gelelim, chroma key

başlığını genişleterek color’ın yanındaki damlalığı alalım, program

monitöründeki görüntümüzde hangi rengi silmek istiyorsak onu üzerine gelerek

bırakalım.

. Eğer silinmesi gereken fon bir rengin tek tonundan değilse, çok az bir nokta

silinecek, fonun çoğu görüntüde kalmaya devam edecektir. “Similarity”

(benzerlik) başlığının altındaki kaydırağı, silinmesi istenen fon tamamen

kaybolana kadar sağa çekelim.

. Yeni fonumuz artık görüntümüzün arkasında belirdi. Eğer üstteki görüntü, yeni

fonun üzerinde eğreti duruyor, sonradan eklendiği belli oluyorsa “blend

“(karıştır) veya “threshold” (başlangıç) başlıklarının altındaki kaydırakları sağa

çekerek iki görüntüyü kaynaştıralım.

İki görüntüyü üst üste bindirmek için efekt kontrol penceresindeki “opacity” ayarı

da kullanılabilir. Ancak “opacity”, kromakiden farklı olarak seçili bir rengi silmez,

görüntünün tüm alanlarını şeffaflaştırır.

İşlem Basamakları Öneriler

. Efekt kontrol penceresindeki sabit

ayarları (hareket, saydamlık, ses) video

dosyaları üzerinde uygulayınız.

. Ses dosyaları üzerine efektler

uygulayınız.

. Uyguladığınız ses efektlerinin ince

ayarlarını yapınız ve sesteki değişimleri

dinleyerek takip ediniz.

. Görüntü dosyaları üzerine efektler

uygulayınız

. Uyguladığınız görüntü efektlerin ince

ayarlarını yaparak değişikliklikleri

program monitöründen takip ediniz.

. Bir efektin adını hatırlıyor, ancak

hangi başlık altında yer aldığını

bulamıyorsanız, efekt penceresinde-ki

“contains” (içerik) alanına efektin

ismini yazın, efektiniz bulunduğu

klasörle birlikte önünüze gelsin.

. Ses veya görüntü efektlerini bir amaç

doğrultusunda kullanınız.

Gerekmedikçe efekt kullanmayınız.

3. GEÇIŞ EFEKTLERI

İki video dosyası zaman çizgisi kanallarında, aralarına herhangi bir efekt konmadan

peşpeşe sıralandığında birinci görüntüden ikinci görüntüye doğrudan geçilir. Bu tip geçiş,

“doğrudan geçme” veya “kesme” (cut) olarak adlandırılır. Video kurgu yazılımları, kesmeler

dışında birçok video geçiş türünün yapılmasına imkân sağlar.

Ses dosyaları da ses kanallarında peşpeşe, uçları birbirinin üstüne binmeyecek şekilde

sıralandığında iki ses arasında herhangi bir geçiş uygulanmaz; birinci ses dosyasının

oynatılması bittiğinde ikinci ses dosyasının oynatımı başlar.

3.1. Ses Geçişleri

Efekt penceresindeki “audio transitions” (ses geçişleri) başlığı altında iki farklı ses

geçiş efekti bulunur: “constant gain” ve “constant power”. Bu ses geçiş efekti bir ses

dosyasının başına veya sonuna eklenir. Bu iki geçiş türü temelde aynı işi görür: Bir ses

klibinin başına eklendiklerinde parçanın düşük sesle başlayıp yükselmesini, klibin sonuna

eklendiklerinde ise müziğin yavaş yavaş kısılarak bitmesini sağlar. Geçiş efekti

eklendiğinde, ses klibinin başında veya sonunda lila rengi bir dikdörtgen belirir. Ses

geçişinin daha uzun sürmesi için bu dikdörtgeni yanlardan çekerek uzatmak yeterlidir.

Bir ses klibi, aynı kanaldaki başka bir ses klibinin üzerine bindirildiğinde, altta kalan

klibin sesi tamamen iptal olur.

Bir ses klibinin bitişiyle sonraki ses klibinin başlangıcını birbirine karıştırmanın (mix)

yolu ise basittir;: iki ses klibi farklı kanallara yerleştirilir. İlk ses klibinin sonu ile ikinci ses

klibinin başı aynı zaman çizgisi üzerine denk gelecek şekilde kesiştirilir. İki sesin kaynaştığı

noktadaki geçişin kulağa daha hoş gelmesi için birinci klibin sesi kısılarak bitmesi (fade in),

ikinci sesin ise kısıktan yükselerek başlaması (fade out) sağlanabilir. Ses geçiş efektlerinin

uzatılıp kısaltılması işlemi efekt kontrol penceresi üzerinde daha rahat yapılabilir.

Ses kliplerinin baştan, sondan veya orta noktalardan kısılması/yükseltilmesi işlemi

anahtar karelerle (keyframes) de yapılabilir. Anahtar kareler kullanmayı, dördüncü öğrenme

faaliyetinde uygulayacağız.

3.2. Video Geçişleri

Video geçişleri de tıpkı ses geçişleri gibi uygulanır. Efekt penceresinde, “video

transitions” başlığı altında yer alan herhangi bir geçiş efekti sürüklenerek bir klibin başına

veya sonuna, ya da iki klibin arasına bırakılır. Bir klibe geçiş efekti eklendiğinde klibin

köşesinde, üst yarı alanda bir dikdörtgen belirir. Bu dikdörtgen sağdan veya soldan çekilerek

uzatılabilir. Video geçişin ne kadar süreceği bu dikdörtgeni ne kadar uzun tuttuğumuza

bağlıdır.

Video geçişlerin ince ayarlarını yapmak için, uygulanan geçişi zaman çizgisi

penceresinde seçili konuma getirdikten sonra efekt kontrol penceresi açılır. Her efekt kendi

özelliğine göre farklı ayarlar içerir.

İki görüntü kaynağı arasına eklenen bir geçişi silmek için, bu geçiş kanalda seçilir ve

klavyenin “del” tuşuna basılır. Bir geçişin üzerine başka bir geçiş sürüklenip

bırakıldığındaysa önce eklenmiş olan video geçiş iptal olur.

Bir geçiş efekti seçili konumdayken efekt kontrol penceresinde kullanılabilecek

düğme ve bölümler şunlardır:

A- Efektin adını ve hangi zaman çizgisi penceresinde (sequence) yer aldığını gösterir.

B- Geçiş efektini önizleme penceresinde oynatır.

C- Kullanılan efektin açıklamasını içerir.

Ç- Önizleme penceresi

D- Geçiş efektinin aralarına uygulandığı birinci ve ikinci görüntü kaynakları

E- Başlangıç ve bitiş sürgüleri

F- “Asıl kaynağı göster”, önizlemenin gerçek görüntülerle veya “A”-“B” şeklinde

grafiklerle oynatılmasını sağlar.

G- Kullanılan efektin türüne göre ince ayar düğmeleri

Ğ- Birinci görüntü kaynağı

H- Uygulanan geçiş efekti

I- İkinci görüntü kaynağı

İki görüntü arasına ekleyebileceğimiz video geçişlerden bazıları şunlardır:

4. ANAHTAR KARELERLE ÇALIŞMAK

Anahtar kareler, yani “keyframe”ler, kurgu programındaki hareketsiz görüntülerin

etkisini artırır ve zenginleştirir. Video, fotoğraf, ses, başlık gibi her türlü görsel ve işitsel

malzeme anahtar karelerle zenginleştirilebilir. Anahtar kareler, bir efektin klibin değişik

noktalarında farklı yoğunlukta uygulanması, bir sesin istenen noktalarda yükseltilip

düşürülmesi veya bir başlığın videonun üzerindeyken büyüyüp küçülmesi gibi pek çok işlevi

yerine getirebilir. Kurgu çalışmamızı inanılmaz ölçüde renklendirebilecek bu anahtar

karelerin kullanımı özen ve dikkat gerektirir.

4.1. Video Dosyalarına Anahtar Kare Eklemek

Bir video veya fotoğraf dosyasına ekleyebileceğimiz anahtar kareler efekt kontrol

penceresinde bulunur. Efekt kontrol penceresinde video ve fotoğraf dosyaları için iki farklı

başlık altında temel ayarlar bulunduğunu daha önce görmüştük: “motion” (hareket) ile

“opacity” (saydamlık). Bu başlık ve alt başlıklarının tümünün isminin solunda, “toggle

animation” (animasyon düğmesi) bulunur. İşte anahtar karelerimizi oluşturmaya bu

düğme ile başlayacağız.

Efekt kontrol penceresinde hareket ve saydamlık ayarlarını kullanarak yaptığımız

ayarlar, normalde görüntü kaynağının tümünü değişikliğe uğratır. Örneğin “scale” ile

videonun boyutunu küçülttüysek, video tüm oynatım boyunca küçük görünür. Anahtar

kareler ekleyerek videoyu istenen anlarda büyük, istenen anlarda küçük hâle getirebiliriz.

Şimdi bir örnek üzerinde uygulama yaparak anahtar karelerle çalışmaya başlayalım:

Örnek çalışmamızda bir görüntüyü (fotoğraf veya video olabilir) küçülterek ekranın

dört köşesi boyunca dolaştıracak ve sonunda büyüyerek ekranın tamamını kapsar hâle

gelmesini sağlayacağız.

. İlk olarak, kullanacağımız görüntüyü zaman çizgisi penceresindeki bir video

kanalına indirelim. Görüntümüz, ekranın tamamını kapsar hâlde.

. Klibi “scale” ile küçültelim ve “position” (konum) ile ekranın sol alt köşesine

yerleştirelim. Konum hanesinin yanındaki rakam değerlerinin birincisi klibin

yatay eksendeki koordinatlarını, ikincisi ise dikey eksendeki koordinatlarını

düzenler. (Klibi küçültme ve taşıma için daha pratik bir yol, program

monitöründe klibin kenarlarından tutarak sürüklemektir.)

. Artık klibe anahtar kare eklemeye başlayabiliriz. Konuma gelip toggle

animation’a basalım. İlk anahtar karemiz oluştu. Timeline view (zaman çizgisi

bakış) alanında baklava dilimi şeklinde ilk anahtar kareyi görebiliriz. Şimdi

zaman çizgisi bakış alanındaki geçerli zaman ibresini klibin toplam süresinin

dörtte biri kadar ileri noktaya getirelim ve yine konum menüsünü kullanarak

klibi ekranın sol üst köşesine kadar itelim. (Zaman çizgisi bakış alanını

göremiyorsak, efekt kontrol penceresinde klibin isminin yanında yer alan

“show/hide timeline view-zaman çizgisi bakışını göster/gizle” düğmesini

kullanabiliriz.)

. “Konum” menüsünü kullanarak klibi ekranın sol üst köşesinden sağ üst köşesine

taşıyalım. Kullanacağımız yöntem yine aynı: Geçerli zaman ibresini bir birim

ilerlettikten sonra klibi ileri taşımak.

. Şimdi klibi ekranın sağ üstünden sağ altına indireceğiz. Geçerli zaman ibresini

ilerletip “position”dan aşağı inmesi için gerekli koordinatları verelim veya

program monitöründe klibi tutarak aşağı çekelim. Bu noktaya kadar “position”

başlığının hizasında dört anahtar kare oluştu. Bu aşağı iniş esnasında klibin

kendi ekseni etrafında dönmesini de sağlayalım. Bunun için ibreyi konum

başlığının üçüncü anahtar karesinin hizasına getirip “rotation” (dönme)

başlığının yanındaki “toggle animation” düğmesine basalım. İbreyi konum

başlığının dördüncü anahtar karesinin hizasına taşıyıp klibi kendi ekseni

etrafında tam bir tur attıralım. Artık klip aşağı inerken kendi ekseni etrafında

tam bir dönüş yapacak.

. Ve artık son virajdayız. İbreyi bir birim daha ilerlettikten sonra konum başlığını

kullanarak klibi sol baştan sağ başa kadar sürükleyelim. Bu aşamada klibin tüm

ekranı kaplar hâle gelmesini de sağlayalım. Bunun için, ibre konum başlığının

4. anahtar karesinin hizasındayken “scale” (ölçek) başlığında önce “toggle

animation” düğmesine basalım, ardından ibreyi klibin sonuna getirip ölçekten

klibi ekranın tümünü kaplayacak kadar büyütelim. Bu işlem için ayrıca konum

başlığını kullanarak klibi sağa ve yukarı çekmek de gerekecektir.

Örnek çalışmamızı böylece tamamlamış olduk. Zaman çizgisi önizleme alanına

eklenen anahtar kareleri istersek silebilir veya konumlarını değiştirebiliriz. Bir başlığın

hizasındaki tüm anahtar kareleri silmek için “toggle animation” düğmesine yeniden basmak

yeterli olur.

Görüntüler üzerinde uygulayabileceğiniz bir başka anahtar kare çalışması olarak, bir

topluluk fotoğrafına yakınlaşarak resimdeki tüm kişiler üzerinde gezininiz.

Yazılarımızı ve grafiklerimizi hazırladığımız başlıklar (title) da anahtar karelerle

hareketlendirilebilir. Başlıklar da, videolar ve fotoğraflar gibi video kanallarında yer

aldıklarından hareketlendirilme yöntemleri bu dosyalarla aynıdır.

4.2. Ses Dosyalarına Anahtar Kare Eklemek

Anahtar karelerle, bir ses dosyasının yavaşça yükselerek başlamasını, kısılarak

bitmesini veya ara noktalarda sesin kısılıp açılmasını sağlamak mümkündür. Ses kliplerini

key’lemek, yani anahtar kare eklemek, videolara göre daha kolaydır. Elimizde bir ses kayıt

cihazıyla kaydedilmiş ses klibi olsun. Sesin bazen az bazen de gereğinden fazla duyulduğu

bu klibi anahtar karelerle düzenleyelim.

. İlk olarak ses dosyasını (veya sesi de olan video dosyasını) proje penceresinden

zaman çizgisi penceresindeki audio kanallarından birine indirelim.

. Klip kanalda seçili konumdayken efekt kontrol penceresine gelerek

“volume>level” (ses>seviye) başlığını, sağa ok işaretine tıklayarak genişletelim.

Önümüze gelen yukarı dönük kaydıraklı ok işareti, sağa çekildiğinde klibin

sesini arttırır, sola çekildiğinde ise azaltır. Ancak bu şekilde yaptığımızda klibin

tümünün sesi açılacak veya kısılacaktır.

. Klibin belli noktalarına anahtar kareler eklemek için “level” başlığının yanındaki

“toggle animation” düğmesine tıklayalım. İlk anahtar karenin oluştuğunu sağda,

zaman çizgisi bakışı alanında görebiliriz. Ses dosyası oynatılmaya devam

ederken sesi kısmak istediğimiz yerlerde kaydırağı sola, yükseltmek istediğimiz

yerlerde ise sağa doğru çekelim. Program bu kaydırakla yaptığımız bütün

hareketleri anahtar kareler olarak kaydedecek ve sesin seviyesini bu anahtar

karelere göre ayarlayacaktır.

Ses kanallarına anahtar kareler, kanalın başında bulunan “add/remove

keyframes” (anahtar kare ekle/çıkar) düğmesi kullanılarak da eklenebilir.

4.3. Efektlere Anahtar Kare Eklemek

Videolara eklediğimiz efektlerin anahtar kareler yardımıyla klibin farklı noktalarında

değişime uğramasını sağlayabiliriz. Örneğin bir videoya “color pass” efekti uyguladığımızı

varsayalım. Anahtar kareler kullanarak hangi noktada, hangi rengin gerçek tonunda

görüneceğini sağlayabiliriz. Bu şekilde renklere anahtar kare uyguladığımızda video iki

anahtar kare arasında nesnelerin rengindeki değişim yavaş yavaş olacak, izleyici tarafından

da görünebilecektir.

Ya da bir videoya “mosaic” efekti uyguladığımızda ve bunu anahtar karelerle

düzenlediğimizde, klibin tamamı değil, sadece seçtiğimiz zaman aralığı mozaiklenecek,

ayrıca görüntü birden değil, bizim anahtar kareleri yerleştirme aralığımıza göre, kademeli

olarak mozaiklenecektir.

Hangi video efektlerine anahtar kare uygulanabileceğini, efekti klibe ekledikten sonra

efekt kontrol penceresinde efektin isminin ve alt ayar başlıklarının yanında “toggle

animation” düğmesi olup olmamasından anlayabiliriz.