ÇEKİM HAZIRLIKLARI 1
Bu modül sonunda edineceğiniz bilgi ve beceriler ile kayıt ortamını seçebilecek ve
Kameranızı çekime hazırlamak için vazgeçilmez olan kamera ile aksesuarlarının bakım ve
Korumasını gerçekleştirebileceksiniz.
Televizyonun ilk yıllarında kullanılan sistemlerin ağır olmaları nedeniyle kullanımları
zordu. Özellikle cihazların çalışmalarında belli bir donanım sisteminin zorunlu olması stüdyo
dışı çekimlerde önemli sorunlar yaratıyordu. Çalışmaların kolaylaştırılması için yeni sistem
arayışları her zaman sürmüştür. Ağır ve taşınması zor makaralı bant kayıt sistemlerinden
sonra özellikle aktüel çekimlerde kolaylık sağlaması ve hafifliği bakımından tercih edilen
sistemler üretilmiştir.
İletişim teknolojisi başdöndürücü bir şekilde gelişmekte ve değişmektedir.
Teknolojinin gelişmesiyle program yapım ve yayınında daha pratik ve hızlı çalışan yeni
sistemler gün geçtikçe basın yayın sektöründe yerini almaktadır.
Günümüzde gelişen teknolojinin getirdiği yeniliklerden olan dijital kameralar
sayesinde kasete değil disklere kayıt yapılabilmekte hem hareketli hem de sabit görüntüleri
iyi bir kaliteyle sunmaktadır. Bu kameralar renkleri doğallıkla vermekte en küçük ayrıntıyı
bile yakalayabilmektedir.
Burada şunu belirtelim ki kameraman sadece kamera kullanan kişi değildir. Bir
anlamda sanatçıdır diyebiliriz. Kameramanın güzel görüntü alabilmesi için mesleki bilgisinin
yeterli olması yanında estetik anlayışının da olması gerekir. Kameramanın görevi sadece
çekim yapmak değildir. Kamera ve aksesuarlarının kullanımından sonra bakımı, korunması,
bir sonraki çekime hazırlanması onun görevleri arasındadır. Kameramanın başarısını
etkileyen faktörler zincirin halkaları gibidir. Bu görevlerini yerine getiren kişisel
yeteneklerini sergileyen kameramanlar başarılı olurlar.
Uygun ortam sağlandığında çekimin niteliğine ve kameraya uygun kayıt ortamını
seçerek kullanabileceksiniz.
1. VİDEO KASET TÜRLERİ
1.1. Profesyonel Kaset Türleri
1.1.1. Betacam SP
Kasetler, bant üzerindeki manyetik demiroksit parçacıklarının küçük ve düzgün olarak
Yayıldığı kayıt kasetleridir. Betacam sisteminde kullanılan kasetli bant, betamax kasetleri
ölçüsünde olmakla birlikte kaset içindeki bant daha kaliteli üretilmiştir. Bant üzerine iki ayrı
kanala ses kaydedilmekte; bant üzerinde kontrol izi ve Q izi (time code track)
bulunmaktadır.
Kayıt için iki değişik amaçlı kayıt kafası bulunur. Bunlardan birisi görüntünün
yalnızca renk bilgisini (Chrominance), diğeri ise görüntünün parlaklık (luminance) bilgisini
kaydetmektedir. Ayrı ayrı kaydedilen bu bilgiler, sistem dışında tekrar birleştirilerek birleşik
görüntü işareti olarak alınmakta ve izlenmektedir.
Görüntü bileşenlerinin ayrı ayrı kaydedildiği bu sisteme görüntü bileşenli kayıt sistemi
“Component Recording System” adıverilmektedir. Yayın kalitesinde görüntü verir.
Diğer kayıt sistemlerine göre daha geliştirilmiş olup C format kalitesinde kare kare
hassas kurgu yapabilme olanağı sağlar. En büyük avantajı dış çekimde kolay taşınabilir kayıt
cihazları olmasıdır.
Betacam SP, Betacam serisinin yüksek kaliteli kayıt ve okuma yapan türüdür.
Yayıncılıkta kullanılan bir sistemdir.
Yarım inch ölçüsündeki Betacam kayıt ve okuma sisteminde dört ses kanalıvardır.
Bunlar yüksek kaliteli olarak kaydedebilir. Donuk görüntü ve kare kare okuma imkânı
sağlamaktadır. Kombine olarak yapılan bu cihazlar kendi içlerinde hem elektronik kurgu
olanaklarınıverecek düzenlemelere sahip hem de yayın kalitesinde okuma yapabilmesi için
gerekli olan Time Base Corrector cihazınıbünyesinde taşımaktadır.
Görüntü kayıtlarıdeğişik bir teknolojiye sahip olduğundan bu cihazların fiziksel
yapılarıda küçüktür. Bu cihazların profesyonel kullanım avantajlarıpratik olmasıdır.
Component (ayrısinyal sistemi) olarak üretilen bu sistemin, RGB özelliği ile üstün
resim kalitesi elde edilmektedir. Bu özelliğiyle video program yapımcılığında giderek artan
bir hızla kullanılmaya başlanmıştır. Betacam SP sistemi ile makara bantlardaki gibi fazla
sayıda kopya alınamaz ama en çok 5–6 kopya çıkarma limiti bulunmaktadır.
Betacam SP manyetik bant kayıt sistemi yani anolog sistemdir. Bantlara iki ya da dört
saat süreli kayıt yapılabilmektedir.
Kasetli bant kayıt sistemi olarak geliştirilen bu sistemde bant üzerindeki manyetik
demiroksit parçacıklarıçok daha genişve düzgün olarak yayılmıştır. Bu özelliği ile kaset
bantlar daha kaliteli hale getirilmiştir.
Bu kasetler Betacam kameralarda kullanılır. CCD’li donanıma sahip olan bu
kameralar yüksek renk çözünürlüğü ile kaliteli görüntü elde etme özelliğine sahiptir. Bu
kameralarda objektifin açılıp kapanma süresi saniyede; 1/60, 1/250, 1/500, 1/1000, 1/2000
olabilmektedir. Bu özelliği ile hareketli görüntülerde bile oldukça başarılısonuçlar elde
edebilirler. Ayrıca zoom objektif özelliği görüntüyü yaklaştırıp uzaklaştırabilmektedir.
Kamerada bulunan bar düğmesi ile çekime başlamadan önce otomatik olarak kasetin
başına renk barı(color bar) döşenir. Bu şekilde kurguda kolaylık sağlanır. Çünkü kurgu
sırasında okuyucu ve kayıtçı, kayıt sırasında bandıbeşsaniye geri sarar. Bu nedenden
çekime başlamadan önce 5–10 saniye boşolarak kayıt yapılmasıgerekir. Aksi takdirde
kurgu sırasında sorun yaşanacaktır.
1.1.2. Betacam SX
Betacam SX dijital kayıt yapar. Analog sisteme göre daha kaliteli renk ve resim
verirler. Aktarımda görüntü kaybıen aza indirilmiştir. Sıkıştırmalıkayıt yaptıklarından az
yer kaplarlar. Yayın sistemlerine bağlanma ve görüntü aktarma imkânlarıdaha iyidir.
Dijital sistemde çalışmasına rağmen diğer bant formatlarından oldukça farklıdır. Disk
ve ağsistemi üzerinde çalışabilen ve diğer bant formatlarında olmayan birçok yeni teknoloji
mevcuttur.
Analog sistemde çalışan Betacam SP’lerin tüm özelliklerini kapsar. Betacam SX
camcorderler kompakt ve hafif olup Betacam SP 400p’ye oranla daha küçük boyuttatır.
Kayıt için hafıza kartıkullanımıve diğer kamera setleri arasında transfer kolaylığısağlar.
Turbo kazanç ile 0.5’e kadar lüks çekim olanağısağlar.
1.1.3. Betacam Dijital
Günümüz yayıncılığında iki sistem kullanılmaktadır. Bunlar analog ve dijital
sistemlerdir. Dijital sistem yeni teknolojiye dayanmaktadır.
Sinyal dijital ortamda elde edilir. Bu durum dijital-analog dönüştürmede sıkça yaşanan
çözünüm kaybınıortadan kaldırarak daha yüksek görüntü kalitesi sağlar. Analog sisteme
göre daha kaliteli renk ve resim sunar.
Günümüzde dijital sistemler analog sistemlerin yerini almaya başlamıştır. Dijital
kameralarda görüntü bilgileri, CCD elemanlarından elde edilmektedir.
Dijital kameralarda görüntü sinyallerinin ayarlanmasınısağlayan dijital devrelere, ayar
devreleri adıverilir.
Dijital ayar devreleri kameralarda şu ayarların yapılmasınısağlar.
. Gamma (renk ) Ayarı
: Her üç renkte (mavi kırmızıve yeşil) de görüntü
noktacıklarının sayısal değerlerinin önceden atanmışbilgilerin eklenmesini
sağlar.
. Gölgeleme (shading) Ayarı:
Gölgeleme ayarında bir satır boyunca olan
noktalardan sadece belirli bölgelerdeki noktaların sayısal değerlerine ekleme
veya çıkarma yapılır.
. Dijital flare(yansıma) Ayarı:
Kameralardaki optik yansımalardan dolayısiyah
seviyesinde oluşan istenmeyen artışların yok edilmesi işlemidir. Dijital işleme
sahip kameralarda, kırmızıve yeşil renklerde noktacıkların dijital değerlerinin
istenilen oranda düşürülmesi ayarıdır.
. Masking Ayarı: Tüm renkli kameralarda, renk ayrımlarının prizmalar ile
yapılmasından dolayıdüzgün renk alınmasıiçin gerekli olan negatif renklerin
birbirleriyle çakıştırılıp toplanmasını sağlayan devrelerdir.
Resim 1.2 ve 1.3: Dijital Betacam kamera ve Betacam kasetler
Dijital kayıt sistemlerinin analog kamera sistemlerine göre avantajlarınışöyle
sıralayabiliriz.
. Tüm görüntüler ayrıayrıtam ekran olarak kaydedilebilir.
. 15 günden daha uzun süre kayıtlarıhafızada tutabilir.
. Gerçek zamana yakın (kare atlamadan) tüm kayıt görüntüleri görebilir.
. Rahatlıkla belli görüntüleri seçip, resim (JPEG) olarak kaydedebilir.
. Kayıt devam ederken geçmişkayıtlar seyredilebilir. Kayıtlar CD-DVD’ye
aktarılabilir.
. Görüntülerin istenilen yerine kolaylıkla ulaşılabilir.
1.1.4. DV CAM (Digital Signal Processing- Dijital Sinyal İşlemci)
DV; 6.35 mm genişliğinde metal buharlıolarak adlandırılan DV kasetleri kullanarak
yüksek kaliteli dijital video kaydıyapar.
DV intraframe sıkıştırma teknolojisini kullanır. Yani her kare bir önceki ve bir sonraki
kareye bakılmaksızın kendi içinde sıkıştırılır.
DV Video yaklaşık olarak 25 Mbit’lik veri taşır. Görüntü üzerine bindirilen ses,
timecode, track bilgisi de eklenince bu defa 36 Mbit’e çıkar.
DV CAM, dijital yayın formatlarındandır. Bir kare video sinyali 10NTSC/ 12 PAL
izlerle kaydedilir. Bu durum, görüntü kaybınıortadan kaldırır. Kasetlerin kayıt süreleri
artmıştır. Bu sistemde diğer sistemlere göre dört kat hızlıkayıt yapılabilir. Kasetlerin dar ve
ince olmasıbandın dışfaktörlerden daha kolay etkilenmesine sebep olmaktadır.
DVCAM bant, görüntüyü dijital olarak 1/5 oranında sıkıştırarak kaydeder. Her kaset
kurgu verimini artıran ve veriyi depolayan 16 kbit-1Cbit hafızaya sahiptir. Clip Link montaj
aşamasında zaman kaybının önlenmesini sağlar. Ses kaydını4 kanala çıkarabilme imkânı
verir. Ayrıca bant üzerinde ses kanal sayısı48’e çıkabilir. Örnekleme 4:2:00 modunda
yapılmaktadır.
1.1.5. DVC PRO
Dijital ortamda elde edilir. Kasedinin dar ve ince olmasıbandın dışfaktörlerden daha
kolay etkilenmesine sebep olmaktadır. Bu sistemde kayıt hızıdört kat artırılabilir.
DVCPRO’nun iki formatıvardır:
. DVCPRO saniyede 25 Mbit bilgi akışısağlar. Örnekleme: 4:2:0
. DVCPRO 50: Saniyede 50 Mbit bilgi akışısağlar. Örnekleme; 4:2:2 dir.
DVCPRO bant üzerine, boylamasına analog ses izi ve kontrol izi eklenerek kurgu
işlemlerinde kullanıcıya kolaylık sağlar.
Resim 1.8 ve 1.9: DVCPRO kamera ve kasedi
Digital-S ve DVCPRO 50, birbirine paralel iki codec kullanırlar. Sıkıştırma işlemi her
iki codec için ayrıolarak yapılır ve veri aktarım oranıiki katına ulaşarak sadece video için
50 Mbps’e ulaşır. Yaklaşık olarak 3.3:1 oranında sıkıştırma işlemi uygulanıp 4:2:2’de çok
yüksek kaliteli görüntüler elde edilir.
Bu standart ileride oldukça fazla tercih edilecek gibi görünüyor.
Sony’nin HDCAM formatıDV ile benzer bir sıkıştırma teknolojisini kullanır. Fakat
HDCAM kesinlikle DV ailesinden sayılamaz. Veri aktarım oranı135 Mbps’tir. HDCAM’de
çok yüksek kaliteli görüntüler sağlanır.
Profesyonel sistemlerde YUV denilen renk örneklemesi kullanılır. YUV, RGB renk
örneklemesinden oldukça farklıbir yapıgösterir. RGB’de her renk 0 – 255 arasındaki
değerlerle ifade edilir. R yani kırmızıyıele alırsak 255 rakamıtam kırmızıyıifade ederken,
255’ten sıfıra doğru inildikçe renk koyulaşır ve sıfırda tam siyah değere ulaşır. Diğer tüm
renkler aynışekilde farklıkombinasyonların karışımıyla elde edilir. YUV’de bu skala
tamamen farklıifade edilir. Y renklerin parlaklık bileşenini ifade eder. U (R-Y) ve V (B-Y),
kırmızıve mavi renklerinin parlaklık bileşeninden farklarıolarak ifade edilir.
1.2. Yarı Profesyonel Kaset Türleri
1.2.1. Mini DV ( Mini Digital video)
Yarıprofesyonel sistemler arasında en yüksek kaliteyi sağlarlar. Bandının genişliği 6
milimetredir.
Mini DV’ler kullanım özellikleri farklıolan cihazlardır. Bu cihazlar aracılığıyla kurgu
ve ses eşlemesi yapılabilmektedir. Mini DV sinyali doğrudan dijital biçimde depolar bu
nedenle de diğer amatör tipi kameralarda çok sık karşılaşılan kalite sorunlarına ve video
gürültüsüne yol açmadan profesyonel kalitede video kaydıüretir.
Mini DV’nin bir özelliği de dijital video kasetler kopyalanarak çoğaltıldığında çok az
kalite kaybıolur.
Resim 1.10 ve 1.11:Mini DV kamera ve kasedi
1.2.2. S-VHS
VHS Avrupa ve Amerika’nın yarım inç bantlıkasetli kayıt sistemidir. Yaygın olarak
evlerde kullanılır. S-VHS, VHS kayıt sisteminin daha da geliştirilmişidir. Daha iyi görüntü
kalitesi ve kurgu yapma olanağına sahiptir.
1.2.3. Video High 8 (Hi-8)
10x7 cm ebatında ve teyp kasedi büyüklüğündeki bu kasetler amatör ve yarı
profesyonel diye adlandırılırlar. Hi8 adlıvideo kameralarda kullanılır.
Piyasada 60’lık (bir saat) ve 90’lık (1.5 saat) türleri bulunmaktadır. Bu kasetlerin
Türkiye’de okuyucu videolarıyaygın ve kullanışlıolmadığından normal VHS videoların
kaset yuvasına yerleştirilen özel imal edilmişseyyar yatak vasıtasıyla izlenebilmektedir.
Bu kasetler ve özellikle kameralarıdiğer cihazlara göre daha az ışıkta görüntü alabilir
(5 lüx), daha net ve daha canlıgörüntü elde edebilirler.
1.3. Amatör Kaset Türleri
1.3.1. VHS
VHS kasetler 19x10.5 ebatında olup, normal VHS ve süper VHS (S-VHS) olmak
üzere iki çeşittir. Bu kasetler, resim tarama frekansıve kimyasal içerik bakımından iki ayrı
özellikte bulunmaktadır. Normal VHS kasetler her
yerde kolayca bulunabilirler. Ayrıca fiyat olarak da
diğerlerinden daha ucuzdur.
Bu kasetler saniyede 30 resim, 425 satır
taramalıdır. Süper VHS kasetler diğerine oranla daha
kalitelidir.
S-VHS’ler 1 saniyede 25 resim ve 550 ile 625
satır tarama frekansına sahiptir. Yarıprofesyonel
özelliğe sahip olduğu için VHS ve S-VHS kameralarda
amatörler için iyi kalite de video kayıtlarısağlar.
Resim 1.13: VHS Kaset
Şunu belirtmekte fayda var ki VHS kameralarda yalnızca VHS kasetler, S-VHS
kameralarda ise hem VHS hem de S-VHS kasetleri kullanılır.
1.3.2. Video 8 mm
Bant genişliği 8 mm olan amatör kasetli kayıt sistemidir. Görüntü kalitesi diğerlerine
nazaran daha iyidir.
Bu kasetler amatör ve yarıprofesyonel diye adlandırılan Hi8 video kameralarda
kullanılmaktadır. Piyasada 60’lık (Bir saat) ve 90 dakikalıklarıbulunmaktadır. Bu kaset
türlerinin çok iyi kayıt okuma olanağıvardır.
Resim 1.15: Hi8 video kamera
Resim 1.16: 8mm okuyucu
1.3.3. Betamax
Japonların ürettiği yarım inçlik kaset bant kullanılanılan bir kayıt sistemidir. Piyasada
çok fazla benimsenmediği için günümüzde çok az kullanılmaktadır. Evler için ideal bir
kullanışa sahiptir.
Kasetleri Betacam boyutlarındadır. Zaman zaman da isim karışıklığıolsa da
Betamaxlar, Betacam okuyucularında kullanılamazlar.
1.3.4. V2000
Video 2000 serisi Avrupa ülkelerinin çıkarttığıbir alternetif ev tipi kayıt ve okuma
sistemidir. Televizyon yayıncılığında veya profesyonel amaçlarla kullanılmaz. Kullanımı
genel bir yaygınlığa ulaşamamıştır.
1.3.5. VCR
Piyasadan kalkmakta olan yarım inç, amatör bir kayıt sistemidir.
1.4. Dijital Kayıt Ortamları
1.4.1. Kamera Sabit Diskleri
Son yıllarda üretilen bazıdijital kameralarda çekilen görüntüler kasetlere veya
bantlara değil kamera sabit diski üzerine kaydedilirler.
Bazıdijital kameralar kendi içinde bütünleşik sabit disk ile beraber gelir. Kameradan
gelerek bir sabit disk üzerine kaydedilen görüntünün mümkün olabilen en az kayıpla
kaydedilip saklanarak uzun yıllar kullanılabilmesi, televizyon kuruluşlarının işini
kolaylaştırmıştır.
Dijital kayıt ortamlarıyla birlikte kaset kullanımıortadan kalkmakta ve doğrudan
disklere kayıt yapılabilmektedir. Bu sistem bilgisayar teknolojisine bağlıolarak gelişme
kaydetmektedir. Dijital kameralar belli büyüklükteki görüntüleri depolayan kameralardır. Bu
kameraların teknik özelliklerine göre görüntü depolama büyüklükleri değişmektedir.
Değişik firmaların piyasaya sürdüğü profesyonel disk sistemli ürünler, yüksek tanımlı
optik kameralar ve kayıt cihazlarıkullanıcılarına esnek dijital yapım seçenekleri sunarlar.
Mavi lazer teknolojisine dayanan sistemin Profesyonel disk ortamı, çekimlere saniye
bölmeli rasgele erişim, çoklu format esnekliği ve esnek kayıt süreleri (18 Mbps hızda
yaklaşık 120 dakika veya daha uzun HD içerik, 25 Mbps hızda 85 dakika SD DVCAM
içerik) bakımından önemli avantajlar sunar. Bu disk ortamları1000 kez okuma/ yazma, ideal
koşullarda 10.000 okuma/yazma için defalarca kullanılabilir.
1.4.2. Video DVD
“Digital video disc” ya da “digital versatile disc” adıverilen ve çok amaçlıoptik disk
anlamına gelen DVD, optik depolamadaki en yeni teknolojidir.
DVD temelde ses, video veya herhangi bir veri depolamada CD’den daha büyük ve
daha hızlıdır.
DVD; televizyon ya da monitöre bağlanan bir DVD okuyucu ile izlenen video
görüntülerinin depolandığıortamdır.
Günümüzde pek çok elektronik,
bilgisayar, film oyun ve müzik firmaları
DVD teknolojisini desteklemektedir. Bu
genişdestek sayesinde DVD teknolojisi çok
kısa bir süre içinde ev elektronoğine
yönelik tüm zamanların en başarılıürünü
haline gelmiştir
DVD’ler ilk önceleri video
uygulamaları için düşünülmüş ve
uygulanmaya başlanmıştır. Ancak şu an
DVD’ler film, bilgisayar verileri, kameralar
ve müzik için kayıt aracı olarak
kullanmaktadırlar. Çünkü DVD resim ve
ses kalitesinde oldukça mükemmel sonuçlar
ortaya koyar.
DVD’lerde fiziksel formatlar (DVD-ROM veya DVD-R gibi) ile uygulama formatları
(DVD-Video veya DVD-Audio gibi) arasındaki farkıanlamak gerekir. DVD-video
televizyon ya da monitöre bağlanan bir DVD player ile izlenen video progamlarının
depolandığıortamdır. DVD-RAM ise bilgisayar verileri depolar ve DVD-ROM sürücüsünde
çalışır. Bu fark Audio CD ile CD RAM arasındaki farka benzer. DVD ROM ayrıca
kaydedilebilir varyasyonlara da sahiptir (DVD-R, DVD-RAM, DVD-RW, DVD+RW).
Uygulama formatlarına ise DVD-Video, DVD-Video Recording (Kayıt) ve DVDAudio'yu
dahil edebiliriz. DVD, DVD-ROM sürücüye sahip bilgisayarlar DVD player’a
ihtiyaç duymadan DVD-video'larıoynatabilir.
DVD’lerin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
. 2 saatten fazla yüksek kalite dijital video (çift katmanlıve çift taraflıDVD’lerde
8 saati bulan), standart ya da genişekran (widescreen) televizyonlarda (4:3 ve
16:9) genişekran filmleri destekler.
. Menüler ve basit interaktif özellikler. (oyunlar, quizler vb.)
. Farklıdillere uyarlanabilen açıklayıcıyazılar.(başlık, albüm ismi, şarkıismi vb.)
. Kare kare geri sarım veya hızlıileri sarım. (başlık, zaman, track ya da bölüme
göre)
. Dayanıklılık (Kullanımdan dolayıbozulma olmaz, manyetik alana duyarlı
değildir. Isıya dayanıklıdır.)
. Compact boyut (Taşınması, saklanmasıkolaydır.)
1.5. Kaset ve Kayıt Ortamının İşaretlenmesi ve Etiketlenmesi
Yapacağımız ilk işçekilen kasetlere numara vermek ve etiketlemektir. Etiketin
üzerine, çekilen kasedin içinde yer alan konu ve süresi yazılarak belirtilmelidir. Sonraki iş
bunlarıarşive koymak olacaktır.
Kasetlerin arşivlenmesi istediğimiz görüntülere çabuk ulaşmamızısağlar, elimizin
altında numaralandırılmışve muhafaza edilmişbir arşiv, hazırlayacağımız programa
doküman sağlamak açısından önem taşır.
Kasedin numaralandırıp içinde ne olduğu yazılmazsa kasedi yanlışlıkla silebiliriz ya da
üzerine başka görüntüler çekebiliriz. Bir anda çektiğimiz görüntüler kaybolabilir. Böylece
hazırlayacağımız programa ilişkin çektiğimiz görüntüleri koruyamayabiliriz. Hatta yeniden
çekme imkânımız da olmayabilir böyle bir durumda yapılan program başarılıolmaz ve zor
durumda kalırız.
Bir kasedin kayıt yapabilmesi için kayıt emniyet dili sağlam olmalıdır. Arşive
konulacak bir kasedin yanlışlıkla üzerine kayıt yapılmamasıiçin kayıt emniyet dilinin
kırılmasıgerekir. Bu şekildeki bir kasede kayıt yapacaksak kırılan kayıt emniyet dilinin
yerini bantla kapatarak veya kâğıt parçasıile sıkıştırarak kayıt yapılabilir. Kasedin baş
tarafında bulunan ve kayıt almayan beyaz bölümü geçmek için 20–25 saniye ileri doğru
sarılmalıdır.
Betacam kameraya ilk olarak takılan kasedin başına 30 saniyelik renk çubuğu (colour
bar) kaydıyapılmalıdır. Bu bar kaydıkameranın üzerinde yapılır. Renk barıalındıktan sonra
kullanılan kasedin sarma işlemi okuyucu veya kayıt cihazıyla yapılmışsa tekrar bar almaya
gerek yoktur. Çünkü elektronik cihaz onu renk barının olduğu yere kadar otomatik olarak
geri sarar, barlıkısım aynen korunmuşolur.
İşlem Basamakları Öneriler
. Kameraya ve çekime uygun kasedi tespit
ediniz.
. Analog ve dijital kayıt ortamlarının
özelliklerini karşılaştırınız.
. Kasedin etiketlenmesini gerektiren amacı
belirleyiniz.
. Kasedin etiketlenmesinin, hazırlanan
program açısından önemini belirleyiniz.
. Aynı ortamda değişik kaset türlerine
görüntü kaydederek aralarındaki görüntü
farkınıinceleyiniz.
. Kasetin kayıt yapabilmesi için emniyet
dilinin sağlam olmasına dikkat ediniz.
. Kasedin etiketlenmesine, üzerine
konusunun yazılıp numara verilmesine
dikkat ediniz.
. Kasedin bant tabakasına kesinlikle el
sürmeyiniz.
2. KULLANILACAK ARAÇ-GERECİN
BAKIM VE HAZIRLIĞI
2.1. Kameranın Genel Bakımıve Korunması
Öncelikle çekim yapıldıktan sonra kamera asla aküyle çantasına kaldırılmamalı, akü
boşaldıysa şarj cihazına takılmalıdır.
Kaset, çekimden sonra kameradan çıkartılıp üzerine tarih ve çekimin konusu yazılarak
muhafaza edilmelidir.
Çalışırken kamerada ses, koku vs. hissedildiğinde kayıt hemen kesilmelidir. Sorun
araştırılmalı, kablolar kontrol edilmeli eğer sorun devam ederse teknik servise bildirilmelidir.
Kalabalık ortamlarda dikkatli olunmalışiddetli sartıntıdan kameramızıkorumalıyız.
Kamera otomatik netlik konumunda iken netlik bileziğine dokunulmamalıdır.
Dikkat etmemiz gereken bir konu da kamerayıdoğrudan güneşışığına tutmamamız
gerektiğidir. Çekimlerde mümkün olduğu kadar ışık yan ya da arka taraftan gelmelidir.
Kamera ile sürekli olarak iki saatten fazla çekim yapmamalıyız. Kamerayıbelirli
aralıklarla dinlendirmeliyiz.
Kameranın içine sıvıya da katıbir cismin girmemesine dikkat edilmelidir. Kameranın
kısa devre yapmamasıiçin yağışlıhavalarda kamerayıyağmurluğuyla kullanmak ya da
çantanın içinde muhafaza etmek önemlidir. Unutmayalım ki toz da kameranın en büyük
düşmanıdır.
Kameranın objektifini zaman zaman temizlemek gerekir. Bunun için özel olarak
hazırlanmıştemizleme ilaçlarıkullanılmalıdır.
Kameralar 0 dereceden az, 40 dereceden fazla sıcaklık ortamlarında
çalıştırılmamalıdır.
Kamera (O) sinyali veriyorsa kayıt kafasıkirlenmiştir. Kafa temizleme kasediyle
temizlenmelidir. Bunun için temizleme kasedini kameraya taktıktan sonra cihazıVTR
konumuna getirip play düğmesine basarak 3 saniye kadar çalıştırmak yeterli olur.
Batarya ve enerji bağlantısıyoksa kameraya kaset takılamaz ve çıkartılamaz. Kamera
kayıt amaçlıüretildiği için video özelliği fazla kullanılmamalıdır.
Kameradaki kayıt sistemi PAL olduğu için okuyucu cihaz da PAL sistemde olmalıdır.
REC düğmesine basıldığıhalde kamera kayıt yapmıyorsa;
. Cihaz video konumunda kalmışolabilir,
. Kaset takılmamışveya bitmişolabilir,
. Kasetin kayıt emniyeti kırılmışolabilir.
Kameranın vizör ve diğer fonksiyonlarıçalışmıyorsa kameranın nem oranıçok
fazladır. Kameranın bataryasıçıkartılır, bir süre beklenir. Kamera nem fazlalığını“DEW”
simgesi ile uyarır.
Kasetle ilgili işaret yanıp sönüyorsa ve kaset çıkmıyorsa, bant nemden dolayıkafaya
yapışmışolabilir. Bu durumda kamera kurutulur veya kurumasıbeklenir.
Kamera nemli ortamda bulundurulursa arızalanır. Özellikle elektronik kameralar
nemli ortamda aşırınem alarmıvermektedir. Nem hassasiyet oranıher kamerada ayrıolup
kamera kullanım kılavuzunda belirtilmektedir. Kılavuzda belirtilen bu değerlere dikkat
etmek gerekir.
Kamera aşırınem durumunda kendini kapatır. Nem oranıdüştüğünde kendiliğinden
çalışır. Kurutmak gerektiği durumlarda saç kurutma makinesi kullanılabilir ancak objektifin
aksamına zarar verebileceği için uzaktan kurutma yapılmasıgerekir.
Çekilen görüntü videoda okunurken görüntüde karlanma ve karıncalanma varsa
Tracking düğmesi ile ayarlama yapılabilir.
Otomatik netlik fonksiyonu çalışmıyorsa Focus düğmesi “auto” konumunda
olmayabilir. İnfared ışın panosunun önü kirlenmişolabilir.
Vizörden bakılınca görüntü bulanıksa, göz kusuru düzeltme halkası(dioptri) ile
görüntü göze göre ayarlanabilir. Görüntü buna rağmen düzelmediyse focus fonksiyonu
manual konumda kalmışolabilir.
Kameranın kullanılırlığınıartırmak için bu özelliklere dikkat etmek gerekir. Ayrıca:
kamera her çekimden sonra kontrolü ve temizliği yapılarak çantasında temiz ve rutubetsiz
yerde korunmalıdır.
2.2. Objektif ve Merceklerin Bakımıve Temizliği
Kameralarda kullanılan objektifler çalışacağınız konuya ve konunun teknik
özelliklerine göre değişir.
Objektifler çok hassas çalışan parçalardan oluştuğundan nemden, ısıdan ve darbeden
mümkün olduğunca korunmalıdır. Her objektif kendi kamerasıyla kullanılmalıdır.
Objektif temizliğinde özel kâğıtlar (lenspaper, güderi vs.), sıvılar, temizleyiciler
kullanılmalıdır. Mercek üzerindeki tozlar, hava üfleyen fırça ile temizlenmelidir. Ancak sert
silme mercek üzerinde çiziklerin oluşmasına neden olur.
Merceğin temizlenmesi, ortasından dışarıya doğru daireler çizilerek yapılır. Yağ,
parmak izi vb. lekeler özel hazırlanmış mercek temizleyici sıvılar kullanılarak ortadan
kaldırılmalıdır.
Objektifler tam anlamıyla su geçirmez değildir. Yağmur, kar ve diğer şartlar altında
Çalışılacağı zaman uygun koruma yapılmalıdır. Yüksek nemli ortamlarda merceklerde
buğulanma meydana gelir.
Bu tür ortamlarda görüntünün bozulmamasıiçin merceğin ortama alışmasıgerekir
veya mercek silinmelidir. Eğer kamera kirli ve tozlu ortamlarda bulunacaksa çekimden sonra
objektif hemen kapatılmalı, tozların merceklere ulaşmasıengellenmelidir.
Kimyasal buharın bulunduğu ortamlar da objektiflerin zarar görmesine sebep olur.
Kameralar gibi objektifler de belli sıcaklık koşullarında çalışırlar. En verimli çalışma
sıcaklıkları+5C derece ile +45C derece arasındadır. Daha soğuk ortamlarda mekanik
kısımlarda bulunan yağlar sertleşir ve objektiflerin mekanik kısımlarıçalışamaz hale gelir.
Daha sıcak ortamlarda da merceklerde çatlamalar olabilir.
Objektifin ön kısmına bir U.V. (Ultraviole) filtre takılarak ön mercekler toz ve çeşitli
kirlenmelerden korunabilir. Objektiflerin önünde gölgelik (parasoley) olsa bile güneşe karşı
fazla tutulmamalıdır.
Uzun süre kullanılmayacak objektifler kamera üzerinden sökülmeli, bir naylon paket
içinde nem emici maddelerle muhafaza edilmelidir.
2.3. Bataryaların Hazırlanmasıve Korunması
Kameralar, diğer stüdyo cihazlarıve elektronik cihazların tamamıenerji dediğimiz bir
güç kaynağıile çalışırlar. Elektrik enerjisinden sabit olan yerlerde direkt kablo bağlantısıyla,
seyyar ve elektrik sisteminin olmadığıya da zahmetli olduğu durumlarda ise “ Nikel
Kadmiyum”(Ni-Cd) ve Lityum İon (Li-On) adıverilen piller, bataryalardan yararlanılır.
Bunlara seyyar güç kaynaklarıadıverilir.
Bu kaynaklara önceden özellikleri ve kapasitelerine göre şarj cihazıdenilen özel
cihazlarla elektrik enerjisi depo edilir. Bunlardan özellikle Nikel-Kadmiyum ve Lityum-İon
pillerin bir defa doldurulup, kullanıldıktan sonra tekrar şarj edilerek defalarca kullanılan
cinsleri vardır. Bilindiği gibi şarj edilen piller daha ekonomik ve daha uzun süreli
kullanılmaktadır. Burada dikkat edeceğimiz bir nokta uzun süreli şarjda kalmışbataryaların
zamanla kendiliğinden deşarj (boşalma) olabilmesidir. Bu durumu göz ardıetmemeliyiz.
. Şarjdan çıkartılan batarya soğumadan kullanıma geçilmemelidir.
. Bataryalar ve şarj cihazısert darbelerden korunmalıdır.
. Nemli ve ıslak ortamlardan uzak tutulmalıdır.
. Bütün şarj edilen bataryalar ilk kullanımda mutlaka en az 14 saat şarj
edilmelidir.
. Şarjıbiten batarya soğumadan şarja takılmamalıdır.
. Bataryalar tekrar tekrar kullanılabilir olduğundan dikkatli ve itinalı
kullanılmalıdır.
. Kesinlikle yere düşürülmemeli ve şok görmemelidir.
. Kullanılan batarya tambitmeden şarja takılmamalıdır. Batarya kullanıldıktan en
az 10 dakika sonra şarja takılmalıdır. Sürekli bir enerji akımıolduğundan
bataryalar ısınacaktır. 10 dakikalık bekleme süresi bataryanın soğumasını
sağlar.
. Birden fazla batarya kullanılıyorsa her birine numara verilir. Böylece dolu
batarya ile boşbataryanın karışmasıönlenir.
. Bataryalar ateşten ve ateşli ortamlardan uzak tutulmalıdır.
. Bataryaların temizlenmesi durumunda kuru veya hafif nemli temiz bezle
silinmelidir.
. Ayrıca şarj cihazlarıtoprak hatlıenerji kaynağına bağlanmalıdır.
. Bataryalar serin bir yerde (yaklaşık 20°) saklanmalı, 10°-30° arasındaki çevre
sıcaklığında şarj edilmelidir.
2.4. Kayıt Ortamlarının Bakımıve Korunması
Her şeyden önce kayıt ortamlarının temiz, düzenli, tozsuz ve rutubetsiz ortamlar
olmasına özen gösterilmesi gerekir.
Öncelikle kasetler 12 ile 24 derece sıcaklık ortamında insan yaşamına uygun, temiz,
rutubetsiz, gün ışığıve havalandırmasıdüzenli odalarda muhafaza edilmelidir.
Kasetler, yerden yüksek raflarda ve dolaplarda özellikle ağaç dolaplarda ağaç ve
kartondan imal edilmişözel kutularda dik olarak yün bezler içerisinde saklanır bir anlamda
toz girmesini önleyici tedbirler alınarak korunur.
Bu şekilde korunarak arşivlenen kasetler yılda en az bir kere en fazla beşkere izlenir
veya ileri geri sarılarak gerekli kontrolleri yapılır.
Kasetleri ve arşivi kesinlikle tozlu, nemli, ıslak, sıcak ortamdan elektronik cihazlardan
ve manyetik alanlardan uzak tutulmalıdır.
Kasetlerin direkt güneşışığından etkilenmemesine özen gösterilir. Kullanılacak ya da
arşive konulacak kasetler havalıfırça ile veya temiz bir bezle silinir. Çünkü kasetlerin
kimyasal yapılarıaynen mıknatıs gibi üzerine tozlarıçekme özelliğine sahiptir. Bu tozlar
cihazın kafasınıaşındırmakta, şeridin üzerine gelen toz tanecikleri görüntünün ve kasedin
ömrünü olumsuz yönde etkilemekte ve kullanım süresini azaltmaktadır.
Bu arada şunu da belirtelim ki aşırısoğuk ortamlardan getirtilen bantlar en az 24 saat
bekletilmeden kullanılmamalıdır. Buna dikkat edilmezse sık sık bant kopmalarımeydana
gelir. Sorunlarla karşılaşırız.
2.5. Mikrofonların Bakımı ve Hazırlanması
Çekilecek programın özelliğine göre mikrofonların seçimi ve yerleştirilmesi önem
kazanır. Mikrofonlar programın özelliğine göre ya dekorun içinde yer alabilir ya da çeşitli
yöntemlerle izleyiciden saklanabilir.
Yaka mikrofonlarının boyutları çok küçük olduğundan kullanım alanlarıgeniştir.
Konuşmacıların yakalarına iliştirilir. Çoğunlukla canlı yayınlarda kullanılır. Sakıncası ise
konuşmacının aksesuarlarına dolanıp, sesin duyulmamasıdır.
Özellikle programdaki kişilerin hareketli veya sabit olmaları durumuna göre de
seçilecek mikrofonlara dikkat etmek gerekir. Sunucunun sürekli hareket halinde olması,
mikrofon kablosu sıkıntı yaratır. Bu durumda kablosuz mikrofonlar tercih edilir.
Kulaklıklı mikrofon naklen yayınlarda ve konserlerde kullanılır. Genellikle enstrüman
çalarak vokal yapan sanatçılar tercih eder.
Özellikle maçlarda uzaktan gelen sesleri rahatlıkla alabilen tüfek (shotgun)
mikrofonlar kullanılır.
El mikrofonları, öncelikle müzik programlarında çalgıcı ve sunucuların seslerini
almak için kullanılır. Bu tür mikrofonlar her yönden gelen seslere duyarlıdır ve söyleşilerde
başarılı sonuçlar verir. Ancak bu tür mikrofonların ağza çok yaklaştırılmaması gerekir. Aksi
hâlde seste patlamalara yol açar.
Dış çekimlerde özellikle rüzgârlı havalarda el mikrofonuyla ses alınacaksa, mikrofon
Başlığı kullanılmalıdır. Buna dikkat edilmezse rahatsız edici rüzgâr sesi duyulur ve
mikrofonun diyaframı zarar görebilir.
Çekim, stüdyoda bir masa veya ortada bir sehpa yada koltuklardan oluşan bir dekor
içinde gerçekleştirilecekse ayaklı mikrofon kullanılması uygun olur. Bu tür mikrofonların en
büyük sakıncası kişinin hareketini kısıtlamasıdır.
Masa mikrofonu olarak kullanılan mikrofonların çok yönlü olması gerekir. Haber,
tartışma gibi program türlerinde tercih edilmelidir. Şunu belirtelim ki bu tür mikrofonlar,
masaya ayak veya parmakla yapılan dokunmaları ses patlaması olarak iletirler. Bu durumda
konukların önceden uyarılması gerekir.
Belgesel programlarında, çanak anteni sayesinde çok uzaktan temiz bir ses almak için
parabolik reflektörlü mikrofon kullanılmaktadır.
Çekilecek programın türüne göre tesbit edilen mikrofonları, darbeden, sarsıntıdan
korumamız gerekir. Bu mikrofonlar dikkatsiz ve acemice kullanılmamalıdır.
Çekime başlamadan ya da dış çekimlere çıkmadan önce sesin sağlıklı gelip
gelmediğinin takibi yapılmalıdır. Aksi takdirde mikrofon sistemindeki bozukluğu fark edip
müdahale yapma imkânımız zorlaşır ya da imkânsızlaşabilir. Ses kaydının kesilmesi ya da
yapılamaması, bir anlamda seslerin sağlıklı kaydedilememesi programımızın başarısını
olumsuz yönde etkileyecektir.
Çekimlerden sonra, mikrofonlar ses kontrolleri yapılarak, temiz bir şekilde yerlerine
Kaldırılmalı ve bir sonraki çekime hazır hâlde bırakılmalıdır.
2.6. Kamera Ayaklıklarının Korunması
Bir kamera sehpası, bir televizyon ya da yapım kuruluşu için çekilecek görüntülerin
sağlıklıolarak gerçekleştirilmesi için önemli bir mekanizmadır. Profesyonel çalışmalarda
sürekli kullanıldığıgibi amatör çalışmalarda da yaygın olarak kullanılır.
Her kameraya göre orijinal olarak imal edilmişçeşitli nitelik ve özelliklerde kamera
sehpalarıve yardımcıtamamlayıcıelemanlarıvardır.
Sehpaların tamamıüç ayak üzerine yapılmışolup kimisi tekerlekli, kimisi hidrolik
mekanizmalıdır. Bu sistemler hafif ve kolay taşınabilir özelliktedir.
Profesyonel çalışmaların tümü sehpa kullanılarak çekilir. Özellikle sabit bir
konuşmanın devamlıçekimi, manzara taramasıgibi durumlarda mutlaka tripot kullanılır.
Şunu bilmemizde yarar vardır ki kamera ayaklıkları, başarılı bir çekimin
gerçekleşmesi için önemli bir unsurdur. Bu yüzden de kullanımına dikkat edilmelidir.
Tripot çekimden sonra kullanım kılavuzunda belirtilen yerlerden zorlanmadan
hırpalanmadan katlanmalıve kaldırılmalıdır. Aynışekilde dolly de bağlantıyerlerine uygun
olarak katlanmalı ve kaldırılmalıdır. Kamera
ayaklıklarında hava şartlarından kaynaklanan kir, çamur
vs. şeyler olmasıdurumunda özenle temizlenmeli, vakit
darlığı bahane edilerek o şekilde yerlerine
kaldırılmamalıdır.
Kameranın sağlıklıgörüntüler almasıiçin gerekli
olan ayaklıkları, şiddetli sarsıntı ve darbelerden
korumak gerekir.
Sehpanın korunması ve taşınması amacıyla
kullanılan bez, kılıf ya da plastik kutu vardır. Bu kılıfın
özelliği su geçirgenliği olmayan maddelerden üretilmiş
olmasıdır. Özellikle büyük ve ağır malzemeler için
üretilen sehpa kutularında sadece ayak taşınabilir. Kafa
için ayrıca başka bir kutu kullanılır.
Çekim sırasında kamera yer değiştirdiğinde daha kısa mesafelerde taşımak için
sehpayıkutusuna koyma ihtiyacıduyulmaz. Ancak sehpanın taşınmasıiçin tecrübeye ihtiyaç
vardır. Eğer kamera ile birlikte sehpa taşınmaya çalışılırsa şu sorunlar çıkar:
. Yüksekte olan kamera bir yere çarpabilir.
. Sehpa bir yere, bir kişiye çarpabilir.
. Kamera kilitleri açık ise denge bozulabilir.
. Kamera kilitleri aşırıeğimden dolayıboşalabilir.
. Taşıyıcıkişinin ayağıtakılabilir, kayabilir.
. Taşıyanın düşmesi ise kendisine, kameraya, sehpaya, çevreye zarar vermesi
demektir.
Aktüel tip için üretilen sehpaların, ayak çivilerinin düz zeminlerde kaymasını
engellemek amacıyla lastik paletler üretilmiştir.
Dâhili mekânlarda çalışırken ayak çivileri, halı, parke gibi değerli yer döşemelerinin
üzerinde kayarak çizebilir. Lastik palet bu çizmeyi önler.
Resim 2.8: Palet
Paletler, yumuşak toprak, çamur gibi zeminlerde daha büyük bir yüzey sağlayarak
ayağın zemine gömülmesini engeller.
Stüdyo kameralarıiri gövdeli ve ağır olduğundan onlarıhareket ettirmek için tripot
yeterli olmaz. Özel olarak üretilen ve stüdyo kameralarınıkullanılmasına olanak veren
pedestallar kullanılır.
2.7. Kabloların Hazırlanması
Kamera ekipmanlarıarasında yer alan kablolar, başarılıbir çekimin gerçekleşmesi için
kameramanın yanında bulunmasıgereken araç gereçlerdir. Bu donanımlar (adaptör ve şarj
cihazı, batarya, kamera sehpası, kablolar, mikrofon vs.) tam ve sağlam olmadan başarılıbir
çekim gerçekleştirilemez.
Deneyimli kameramanlar, en kötü koşullarıdüşünerek yanına gerekli olan her türlü
malzemeyi alır. Malzemenin eksik ve arıza tespiti yapılmadan alınması, çekimin iptaline
kadar uzanan sorunlar yaratabilir. Durum böyle olunca da çekimde kullanılacak
malzemelerin içinde yer alan kabloların bakımıönem kazanmaktadır.
. Kablolar gelişigüzel atılmamalı, katlanmamalıdır. Katlanan kobloların içinde
kopmalar olabilir. Çekimde sorunlar yaşanabilir. Bu nedenle kablolar sarma
tekniğine uygun olarak (sekiz şeklinde) sarılarak yerlerine kaldırılmalıdır.
. Çekim sırasında kabloları, düzenli ve dikkatli döşemek gerekir. Aksi takdirde
ekipte yer alan kişilerin, özensiz döşenen kabloların üzerine basmasısıkıntı
yaratacağıgibi ekibin ayağına da dolanmasıda kazalara yol açabilir. Bu duruma
meydan vermemek için kablolar çekimden hemen sonra özenle toplanmalı,
üzerinde oluşan çamur, kir vs. şeyler silinmelidir.
2.8. Çekim Öncesi Yapılması Gereken Hazırlıklar
Öncelikle programın çekimini gerçekleştirecek ekibin yönetim kadrosu ve
Sorumlulukları belirlenmelidir. Senaryo, oyuncu ve teknik ekip tarafından iyi bilinmelidir.
Özellikle yönetmen senaryoya hâkim olmalıdır. Kamera kartları hazırlanarak dizi program
ve bölümlerin çekimleri sahne, çekim numaralarıyazılarak çekim başında kameraya
kaydedilmelidir. Şunu belirtmekte fayda vardır ki kamera ile konukların aynıdüzlemde
olmasına dikkat edilmelidir.
Çekimin iyi gitmesi için kameramanın yanında bulundurmasıgereken araç gereçler
vardır. Bu donanımlar tam değilse ve gerekli kontroller yapılarak alınmamışsa çekim
yapılamaz ya da yapılan çekimde aksaklıklar meydana getirir.
Kameramanın yanında bulundurmasıgereken ekipmanlarışöyle sıralarız; Adaptör ve
şarj cihazı, asıl ve yedek batarya, kamera sehbası, dolly, gerekli bağlantıkabloları, seyyar
mikrofon ve adaptör, flâşlambası, kasetler, yedeğiyle birlikte olmalıkontrolleri yapılmalıdır.
Ayrıca ışık, ses düzeni de kurulmalıgerekli kontrolleri yapılmalıdır.
Kameramanın üzerinde çok fonksiyonlu olan ve rahat kullanılan kameraman yeleği
olmalıdır. Bu yelek fazlaca cebe sahiptir. Bu ceplere kameraman malzemelerini koyar. Bir
anlamda kameramanın malzemeleri elinin altında olmalıdır.
Kameraman kamerayıelektriğe bağlayacağıgibi, aküyle de çalıştırabilir. Akünün dolu
olmasına dikkat etmek gerekir. Bataryanın dolu olup olmadığıbakaç ekranındaki işaretten
anlaşılır. Bataryanın bitmesine yakın kameranın kayıt ışığıyanıp sönmeye başlar.
Akü yerleştirdikten sonra sıra kasedi takmaya gelir. Kamerada bulunan “eject”
düğmesi ile kameranın kaset koyma yerinin kapağıaçılır. Kaset yerleştirilerek kapak
kapatılır. Kamera kayda hazır hale getirilir.
Beyaz ayarıkameradan 1,5 metre uzaklığa beyaz kâğıt konularak yapılır. Çekim
yapılacak ortama göre kameranın netlik ve beyaz ayarının yapılmasıgerekir. Beyaz ayarı
ortamlara göre kamera tarafından otomatik olarak yapılacağıgibi manuel olarak (elle)
yapılabilir.
Kameraların netlik ayarımanuel olarak yapılacaksa netlik bileziği net görüntü elde
edilinceye kadar sağa sola çevrilir. Otamatik netlik ise kameranın üzerinde bulunan focus
(netlik) düğmesi ile yapılabilir.
Video kameralar günümüzde 1 mum ışık ortamında bile çekim yapabilmektedir. Işığın
yetersiz olduğu durumlar için tepe ışığıve bataryasıhazır bulundurulmalıdır. Tepe ışığı,
enerjisini kameradan alabileceği gibi dışarıbağlanarak kablo aracılığıyla da enerji
sağlanabilir.
Kameralarda bulunan mikrofon her zaman yeterli olmayabilir. Dışardan mikrofon
bağlamak gerekebilir. Bu durumda kameranın harici mikrofon girişine bağlanan bir mikrofon
ses alma işlemini gerçekleştirecektir.
Kameranın üzerinde bulunan Gain sistemi ile kamera ışığının yetersiz olduğu
durumlarda bu düğmeye basarak kazanç elde edilir. Böylece kamera cisimleri daha aydınlık
olarak kaydeder.
Stüdyo ortamında kameraların çekime hazır hale getirilmesi için her şeyden önce
kameraların stüdyo bağlantılarının doğru olup olmadığıkontrol edilmelidir.
Yapım kontrol odasına veya naklen yayın aracına bağlanarak çekim yapan
kameraların görüntü ve ses çıkışlarının resim seçme masasına bağlanmasıgerekir. Ayrıca
kameralardan gelen renk bilgilerinin değerlendirilmesi için ışık masasındaki kontrol
monitörlerinden izlenmesi gerekir. CCU adı verilen kamera kontrol üniteleri ile
kameralardan gelen renk ve ışık bilgileri kontrol edilir.
Kamera EFP olarak kullanılacaksa şehir cereyanından yararlanılacaktır. Bu nedenle
kameranın arkasında bulunan elektirik çıkışının şebekeye adaptör yardımıyla bağlanması
gerekir.
Program çekimine başlamadan önce yönetmen başkanlığında bir reji toplantısı
gerçekleştirilir. Bu toplantıda çekimin gerektirdiği ışık, ses, kamera düzenleri son kez
gözden geçirilir dekor ve kostümlerin uygunluğu denetlenir.
Görüldüğü gibi bir televizyon programıortaya çıkarmak ekip çalışmasınıgerektirir.
Yapım ve Yönetim birbiri ile koordineli bir bütünlük içerisinde çalışabilmelidir. Ayrıca
çekim, ışık, dekor, kostüm, ses, sunum bir programıtamamlayan unsurlardır. Bu unsurlar
özenli hazırlanırsa, ekipteki her kişi görevini eksiksiz yaparsa, sorumluluğunun farkında
olursa hazırlanan program başarıya ulaşır. Bu çalışmalar özveri gerektiren çalışmalardır.
UYGULAMA FAALİYETİ
İşlem Basamakları Öneriler
. Kaset ve kayıt ortamlarını belirleyiniz.
. Kullandığınız kameranın özelliklerini
tesbit ediniz.
. Objektiflerin bakım ve temizliğini yapınız.
. Bataryaların bakımı ve dolumunu yapınız.
. Mikrofonların özelliklerini tesbit ediniz.
. Kamera ayaklıklarının kullanım
özelliklerini belirleyiniz.
. Yapacağınız çekime göre kabloların
özelliğini belirleyiniz.
. Kamera ve aksesuarlarının kılıf ve
Koruyucularını hazırlayınız.
. Çekim öncesi yapılması gereken
Hazırlıkları tamamlayınız.
. Kamerayı doğrudan güneş ışığına
tutmayınız.
. Yağışlı havalarda çekim yaparken
mutlaka kameranın yağmurluğunu
kullanınız.
. Objektif ve bakacın temiz olmasına
dikkat ediniz.
. Dolu bataryaları uzun süre şarjda
bırakmayınız.
. Amacınıza uygun mikrofon seçiniz.
. Dış çekimlerde mikrofon başlığını
kullanmaya dikkat ediniz.
. Kamera ayaklıklarını taşırken sert
hareket etmemeye dikkat ediniz.
. Kabloların çalışıp çalışmadığını kontrol
ediniz.